|
|
|
|
|
|
|
|
|
Evropska Unija >
Istorijat
Istorijat Evropske Unije
|
|
|
|
|
Ideja Evropskog ujedinjenja je stara, svoje
korene vuče jo u vremenima daleko pre Drugog svetskog rata.
Ozbiljne, realne i miroljubive ideje o tenjoj saradnji evropskih
zemalja, oslobođene hegemonističkih elja, nastale su nakon
bolnih i stravičnih Francusko - pruskih ratova 1870. godine i Prvog
svetskog rata 1914-1918. Vekovima razjedinjen "stari kontinent",
poprite velikih svetskih sukoba i ratova bio je pogodno tle za istinske
akcije i napore za evropsko ujedinjenje. Nakon zavrenog Prvog svetskog
rata, a po ugledu na stvaranje u uspeno funkcionisanje SAD, osnivač
panevropskog pokreta, Austrijanac Kalergi predloio je 1923. godine
obrazovanje Sjedinjenih Evropskih Drava. est godina kasnije, 1929.
godine, francuski ministar spoljnih poslova Aristide Briand zajedno sa
nemačkim ministrom Gustavom Stressmannom na zasedanju skuptine Lige
naroda u enevi predloio je stvaranje Evropske unije kojom se predviđa
blia saradnja evropskih drava uz njihov neosporan suverenitet. Trebalo
je da Evropa jo jedanput bude razorena, na ivici ekonomske propasti ne
samo kod pobeđenih drava, već i kod pobednika, da bi ideje o
ujedinjenju ponovo oivele.
U okviru brojnih zalaganja za stvaranje
ujedinjene Evrope, značajan je govor
tadanjeg britanskog premijera Winstona Churchilla odranog septembra
meseca 1946. godine u Cirihu, gde poziva drave kontinentalne Evrope na
stvaranje Ujedinjenih evropskih drava. Po Churchillovom miljenju,
osnovna pretpostavka ujedinjene Evrope je bila francusko-nemačka
saradnja.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Stvaranje i
postepeni razvoj EU mogu biti
prikazani isticanjem najvanijih datuma:
18. April 1951. godine
est evropskih drava - Zapadna Nemačka, Francuska, Italija,
Belgija, Holandija i Luksemburg potpisuju Pariski sporazum kojim je
osnovana Evropska zajednica za ugalj i čelik (ECSC). Naime, francuski
ministar spoljnih poslova Robert Schuman i poznati francuski ekonomist
Jean Monnet, jo 1950. donose tzv. Schumanov plan o osnivanju ECSC tj,
stavljanje celokupne francuske i nemačke proizvodnje uglja i čelika
pod zajedničku upravu, stim to je organizacija bila otvorena i za
druge evropske drave. Schumanov plan je kodifikovan u Parizu, a stupa na
snagu 10. avgusta 1952. godine.
25. Mart 1957. godine
est zemalja u Rimu potpisuje tzv. Rimske ugovore o osnivanju Evropske
ekonomske zajednice (EEC). Istovremeno je zaključen ugovor o
osnivanju Zajednice za atomsku energiju. Rimski ugovori su predviđali
ukidanje carinskih i drugih barijera i stvaranje zajedničkog trita,
slobodno kretanje ljudi, roba i usluga, stvaranje jedinstvenog trita i
pridruivanje Zajednici kolonija i zavisnih područja kojima
upravljaju drave članice.
30. Jul 1961. godine
Primena zajedničke agrarne politike
1967. godine
EEC, ECSC i Euratom su integrisani, te je stvorena organizaciona i
administrativna celina, a to je omogućilo stvaranje zajedničkih
institucija
1. Juli 1968. godine
est zemalja članica ukidaju međusobno trgovačke barijere
i usvajaju zajedničku carinsku tarifnu politiku za robu koja stie
van EU
1. Januar 1973.
estorica postaje Devetorica, naime, Britanija, Danska i Irska postaju
punopravni članovi EU. Noreka je ostala van Unije, jer je na
referendumu 53,5% glasača glasalo protiv.
13. Mart 1979. godine
Na snagu stupa Evropski monetarni sistem (EMS) u okviru koga je usvojeno
da se međusobni obračuni vre u zajedničkoj jedinici
nazvanoj ECU.
1. Januar 1981. godine
Grčka postaje deseti član.
1. Januar 1986. godine
panija i Portugalija postaju članovi EZ.
1. Januar 1987. godine
Na snagu stupa Jedinstveni evropski akt koji promovie projekat Evropa
92. JEA predstavlja značajnu dopunu osnivačkih aktova EU u vidu
amandmana, a već u preambuli dokumenta se ističe osnovni cilj,
stvaranje Evropske Unije
7. Februar 1992. godine
Na Samitu u Maastrichtu potpisuje Ugovor o Evropskoj Uniji sa zadatkom da
olaka razvitak ekonomske i monetarne kao i političke unije.
Januar 1993. godine
Sporazum iz Maastrichta stupa na snagu.
Januar 1994. godine
Osnivanje Evropskog monetarnog instituta (EMI) kao prethodnika Evropske
centralne banke ali sa daleko manje kompetencija nego to će imati
Centralna banka.
1. Januar 1995. godine
Četvrto proirenje EU kada su joj se priključile jo tri
zemlje: Austrija, vedska i Finska. U Norvekoj je opet na referendumu
većina glasala protiv pristupanja EU.
25. Mart 1995. godine
Na snagu stupa Schengenski sporazum o otvorenim granicama, ukidaju se
granične kontrole između zemalja koje su potpisale sporazum i
povećava se saradnja između policije i sudova
13. Decembar 1997. godine
EU započinje proces za proirenje članstva u koje treba da bude
uključeno 10 zemalja istočne evrope i Kipar
25. Mart 1998. godine
Evropska Komisija formalno preporučuje 11 zemalja za ulazak u EMU i učestvovnje
u stvaranju Eura. To su: Nemačka, Francuska, Austrija, Belgija,
Finska, Irska, Italija, Luksemburg, Holandija, Portugalija i panija.
1. Januar 1999. godine
Centralnu monetarnu vlast preuzima Evropska centralna banka (ECB) sa seditem
u Frankfurtu.
4. Januar 1999. godine
Euro vai kao obračunska jedinica 11 zemalja članica EMU. Iz
upotrebe nestaje ECU.
2. Januar 2001. godine
Grčka postaje dvanaesti član evrozone
1. Januar 2002. godine
Euro postaje zakonsko sredstvo plaćanja.
28. februar 2002. godine
Evro postaje jedinstvena valuta u dvanaest zemalja članica evrozone
1. Februar 2003. godine
Ugovor iz Nice stupa na snagu
1.maj 2004. godine
Najveće proirenje u istoriji Evropske unije 10 novih zemalja ulaze
u evropsku zajednicu naroda - Kipar, Čeka Republika, Estonija, Mađarska,
Litvanija, Letonija, Malta, Poljska, Slovačka Republika i Slovenija.
1. Januar 2007. godine
Rumunija i Bugarska postaju 26. i 27. članica Evropske unije |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Josifa Pančića Br. 22, 18000 Niš, Srbija, Tel: +381 18 512-300, Fax: +381 18 512-301, E-mail: info@epus.org
2012 Evropski pokret
|
|
|
|
